SOLLICITEER JIJ OP EEN BAAN OF EEN BURN-OUT NA JE STUDIE?

baan of burn-out na je studie

Het omgaan met prestatiedruk en het voldoen aan torenhoge verwachtingen zijn waarschijnlijk de grootste uitdagingen voor studenten in deze tijd. [ studie burn-out ]

Op je CV moet zowel bestuurs- als buitenlandervaring staan. Het liefst ook drie minoren met uitstekende resultaten en als het even kan cum laude. Verder is het zaak om op sociaal gebied overal bij te zijn – FOMO!  en je moet ook nog een relevante bijbaan hebben. Behalve voor CV-building heb je die baan nodig om je studieschuld binnen de perken te houden en om een ‘insta-waardige’ vakantie te kunnen boeken.

Oh, en dan hebben we het nog niet eens gehad over keuzestress. Geen wonder dat steeds meer studenten kampen met burn-out gerelateerde klachten…toch? [ studie burn-out ] 

Of er daadwerkelijk sprake is van een burn-out-epidemie onder studenten is niet duidelijk. 

Gedegen landelijk onderzoek hiernaar ontbreekt vooralsnog. Bovendien zijn de meningen over wanneer je klachten een ‘burn-out’ genoemd kunnen worden verdeeld. Wat in elk geval opvalt, is dat studentenpsychologen lange wachtlijsten hebben en dat universiteiten en hogescholen steeds meer aandacht besteden aan (studie)stress en burn-out. Dat gebeurt dan vaak in de vorm van taskforceswell-being weeks en careprograms.

Interessant is ook dat studenten tegelijkertijd van alle kanten gepusht lijken te worden om hard te werken en uit te blinken. Naast de eerdergenoemde eisen aan je CV en de drang om zowel online als offline overal bij te willen zijn, draagt ook het studieklimaat – en dus ook de onderwijsinstellingen – hieraan bij.

Zaken als het BSA, het leenstelsel, honoursprogramma’s, excellentietrajecten en scriptieprijzen voeren de druk nog wat extra op. Voeg daar de ontelbare keuzemogelijkheden die we tegenwoordig hebben – op vrijwel alle besproken vlakken – aan toe en hebt je rampenrecept compleet.

De prestatiedruk die deze omstandigheden bij veel studenten teweegbrengt, lijkt een grote boosdoener in de mentale problemen die ze ervaren. De wachtrijen voor toegang tot hulpverlening maken vervolgens dat relatief kleine klachten kunnen uitgroeien tot ongekende proporties. Met uitval, faalangst en/of burn-out tot gevolg.

Klinkt allemaal niet heel hoopgevend. 

Toch zijn er – temidden van al deze stressfactoren – dingen die je zelf kunt doen om de mentale druk wat te verminderen. Als je voelt dat het je bijna teveel wordt, als je altijd het gevoel hebt alleen maar druk te zijn, als je het gevoel hebt dat je alles half en niets goed genoeg doet, als je agenda uitpuilt en je je hoofd niet meer rustig krijgt, denk dan eens na over de volgende punten:

1. Wie is je publiek?

Voor wie doe je wat je doet? Aan welke externe verwachtingen probeer je te voldoen met de activiteiten die je onderneemt in het leven?

2. Welke verwachtingen heb je van jezelf (intern)? 

Welke interne verwachtingen zijn realistisch en écht belangrijk voor JOU? Realiseer je dat je altijd de keuze hebt om iets wel of niet te doen. Besef daarnaast dat dit jouw leven is, en dat het belangrijk is dat jij je bezighoudt met zaken die voor jou van waarde zijn.

Grote projecten, of dingen die je op regelmatige basis onderneemt, zou je alleen moeten doen als je voelt ‘ik wil…’. Als je te veel tijd steekt in dingen die voelen als ‘moetjes’, zul je meer stressklachten ervaren, met alle mogelijke gevolgen van dien.

Kijk dus eens kritisch naar hoe je je tijd besteedt. Welke conclusies trek je? Welke acties kun je ondernemen en welke activiteiten kun je beter staken? Gebruik dit waar van toepassing: een schoonmaaktaak in je studentenhuis zal vrijwel niemand als ‘willen’ formuleren, maar moet wel gebeuren .

3. Draai het eens om: wat verwacht jij van je toekomstige werkgever?

Als je je aan het oriënteren bent op de arbeidsmarkt, is een belangrijke vraag wat voor soort werk je graag zou willen doen. Als je jezelf straks bij een bedrijf of organisatie ziet werken, wat voor soort cultuur heerst daar dan bijvoorbeeld? Wat wordt er van je gevraagd? 

Wanneer je je zorgen maakt over de inhoud van je CV, vraag je dan ook eens af of je wel wil werken bij bedrijven of organisaties die het liefst zien dat je jezelf in je studententijd al de vernieling in hebt gewerkt door aan vrijwel onmogelijke ‘verplichte’ lijstjes te voldoen. Werkgevers die verwachten dat je op je tiende al wist wat je wilde worden en vanaf dat moment in een rechte lijn doorgestoomd bent naar dat doel.

Natuurlijk is het belangrijk om tijdens je opleiding al te werken aan het opbouwen van je CV.

Maar vergeet vooral niet dat dat gepaard mag gaan met onderzoeken wat je interessant, leuk en waardevol vindt. Dat betekent dat je er ook achter kunt komen dat een thema, activiteit, of misschien zelfs je studie totaal niet bij je past. Je hoeft het niet allemaal meteen te weten. En je hoeft ook niet als een kip zonder kop alle checkpoints voor je CV af te vinken. Daar word je geen betere of leukere werknemer van en waarschijnlijk wel een ontevredener mens met een hoop stress.

Onderzoek dus je interesses en vaardigheden en kijk waar je energie van krijgt. Volgens mij levert dat de meest gemotiveerde én capabele potentiële arbeidskrachten op. Bedrijven zouden er op hun beurt goed aan doen om, naast vakkennis en werkervaring, de functievereisten ‘zelfkennis’ ‘communicatie van de eigen grenzen’, ‘intrinsiek enthousiasme’ en ‘prioriteiten kunnen stellen’ in hun vacatureteksten te zetten. Die mogen dan op de plaats van ‘geen negen tot vijf-mentaliteit’, ‘stressbestendigheid’ en meer van dat soort holle frasen. Zo selecteren ze werknemers die gaan voor een baan en niet voor een burn-out na hun studie.